Choroby

Artykuły

Nebulizacja – niedoceniana technika podania leków w astmie?


Nebulizacja – niedoceniana technika podania leków w astmie?

Nebulizacja to technika podawania leku w postaci płynnej, rozpylonej mgły bezpośrednio przez usta (lub rurkę intubacyjną czy tracheotomijną) do oskrzeli i płuc. Nebulizator rozpyla lek do postaci aerozolu (zawiesiny kropelek) za pomocą sprężonego powietrza lub tlenu, albo ultradźwięków. Im mniejsze kropelki rozpylanego leku, tym lepiej lek wchłania się w dalszych od ust rejonach układu oddechowego. Np. przy wielkości kropli od 2 do 5 µm lek wchłonie się najszybciej w krtani, tchawicy i dużych oskrzelach. Przy mniejszych kroplach wielkości od 0,5 do 2 µm – najlepiej w oskrzelikach i pęcherzykach płucnych.

Nebulizacja to technika podawania leku łatwa, nie wymagająca szczególnej współpracy z pacjentem, jak np. przyjmowanie leku z inhalatora, gdzie wdech i przepływy powietrza muszą być odpowiednio silne i dobrze skoordynowane z podaniem leku. Najczęściej zatem z nebulizacji korzystają dzieci do 5 roku życia i osoby w wieku podeszłym. Oddzielną grupę stanowią także osoby w ciężkim stanie, często nieprzytomne, przebywające w szpitalu.

Nebulizacja jest techniką bezpieczną, gdzie można precyzyjnie dawkować podawany lek, nie tylko ambulatoryjnie, ale także samodzielnie w domu. Nowoczesne nebulizatory są sterowane odechem pacjenta („asystujące oddechowi”), czyli podają lek jedynie w czasie zaciągania powietrza przez chorego.

Mało tego, metodą nebulizacji można stosować kilka leków jednocześnie – np. steryd wraz z lekiem rozszerzającym oskrzela, dodatkowo nawilżanie chłodnym powietrzem lub tlenoterapia.

Inną zaletą stosowania tej metody jest zmniejszenie wielkości dawki podawanego leku w porównaniu z lekiem podawanym inhalatorem lub doustnie, co pozwala ograniczać możliwe, niekorzystne efekty uboczne terapii. Największą redukcję dawki leku uzyskuje się w nebulizatorach typu mesh, które wykorzystują konstrukcję wibrującej sieci lub płyty perforowanej (mesh) tworząc praktycznie monodyspersyjny aerozol drobnocząsteczkowy, który jest doskonale przyswajalny, wobec czego czas jego podania może być skrócony, a dawka mniejsza (mniej leku się marnuje).

Jedną z najważniejszych zalet nebulizacji jest szybkość zadziałania leku – drobne kropelki leku wchłaniają się bezpośrednio z drzewa oskrzelowego i niemal natychmiastowo działają na mięśniówkę i śluzówkę oskrzeli. Jest to bardzo dobra technika podawania leku w stanach nagłej i silnej duszności. Także w terapii przewlekłej nebulizacja oszczędza choremu podawania leków doustnie i znacznie zmniejsza się ryzyko ich działań niepożądanych np. na serce.

Istnieją pewne zasady prowadzenia prawidłowej nebulizacji:

Zasady prawidłowej nebulizacji:

  • Pozycja - siedząca z lekko uniesioną głową;
  • O ile jest to możliwe zawsze przez ustnik, nie przez maskę;
  • Objętość 2 - 5 ml (optymalnie 3-4 ml), temperatura pokojowa;
  • Czas - optymalnie ok. 12 minut;
  • Zwróć uwagę na początek inhalacji - czy wydech jest swobodny i lekko pogłębiony;
  • Przy zakończeniu inhalacji - wstrząśnij kilka razy nebulizatorem, aby resztki leku trafiły w okolicę głowicy nebulizatora;
  • Po przyjęciu sterydów w nebulizacji należy dokładnie przepłukać jamę ustną.
  • Sterylizuj nebulizator według zaleceń producenta i po każdej infekcji dróg oddechowych.


Na podst.
„Nebulizacja: kiedy, komu, jak „ Medical Tribune 10/2011 J. Bokiej: Acta Pneumonologica et Allergologica Pediatrica 2002