Choroby

Artykuły

Alternatywnie w Depresji


Alternatywnie w Depresji

Rośnie zainteresowanie skutecznością medycyny wspomagającej i alternatywnej (Complementary and Alternative Medicine - CAM) w leczeniu depresji jednobiegunowej. 

W przeciągu ostatnich kilku lat ukazało się kilkadziesiąt opracowań naukowych w pismach medycznych na temat roli akupunktury, hipnozy, medytacji, masażu i aromaterapii, ziołoterapii i suplementów diety w leczeniu depresji lub/i zaburzeń lękowych.

Jednakże metody te nie doczekały się zbyt wielu poprawnie zaplanowanych badań i obserwacji naukowych. Przeglądu literatury naukowej w tym temacie dokonali w 2008 trzej australijscy psychiatrzy podsumowując wyniki  w artykule”  Complementary and Alternative Medicine in the Treatment of the Anxiety and Depression” .

 

Akupunktura

Wśród  9 badań oceniających skuteczność akupunktury w leczeniu depresji, tylko 5 jest metodologicznie poprawnych. Jednak we wszystkich 5 badaniach cytowanych przez  Leo i Ligot w 2007 roku, skuteczność akupunktury jest zbliżona do efektywności farmakoterapii ! .

Problem z oceną skuteczności akupunktury polega na  braku standardów w jej aplikacji w przypadku prób leczenia depresji – nie ma uznanych miejsc wkłucia igieł „ na depresję”, tak jak są w przypadku bólów głowy, wątroby czy innych narządów. Każdy ze specjalistów aplikuje igły wedle swojego uznania w innych punktach. Taka różnorodność uniemożliwia ocenę metody jako takiej.  W pracy z 2007 roku, MacPherson i Schroer zwrócili uwagę na konieczność opracowania standardów akupunktury w celu zaprojektowania poprawnego badania oceniającego jej skuteczność w leczeniu depresji.  Wyniki mogą być bowiem zaskakująco pozytywne !

Hipnoza

Alladin i Alibhai w 2007  roku opublikowali wyniki swoich badań, w których hipnoza stosowana była przez 16 tygodni jako wspomaganie leczenia tzw. dużej depresji. Badanie prowadzone było w porównaniu z grupą kontrolną ( pacjentów, u których nie stosowano hipnozy), a efekty lecznicze obserwowane były przez 12 miesięcy po zakończeniu leczenia.

W grupie poddającej się hipnozie stwierdzono znamiennie większą (niż w grupie nie stosującej hipnozy) poprawę w obszarach odczuwania głębokiego smutku, beznadziejności i niepokoju.

Hipnoza jest uznanym elementem psychoterapii różnych psychicznych schorzeń, nie tylko depresji.

 

Medytacje , Joga

 

Wstępne wyniki badań wskazują, że joga Iyengara – jako leczenie uzupełniające dla leków antydepresyjnych- może wspomagać efekty leczenia, u osób u których same leki dały tylko częściowe ustąpienie depresji.

Joga Iyengara jest najbardziej znana z kładzenia nacisku na poprawne ustawienia. Właściwe ustawienie kości i stawów prowadzi do polepszenia równowagi przy mniejszej pracy mięśni.

Joga reguluje oddech i ułatwia głęboką relaksację.

Stwierdzono wymierną poprawę samopoczucia u 65% studentów z rozpoznaną depresją, którzy (obok farmakoterapii) rozpoczęli naukę jogi Iyengara w systemie 3 sesji tygodniowo przez  2 miesiące. Osoby uprawiające jogę raportowały zmniejszenie napięcia, uczucia niepokoju , lęku,  a także zmęczenia. Efekt był tym większy, im objawy te były wyjściowo bardziej nasilone.

Wadą tego badania jest mała grupa badanych (37 osób) oraz brak tzw. grupy kontrolnej czyli
grupy, która spełniałaby te same kryteria, ale nie stosowałaby jogi.

 

 “Yoga as a complementary treatment for Depression…”David Shapiro et al. Evid Based Complement Alternat Med 2007;4(4)493-502

 

 

Masaż i aromaterapia

 

Masaż i aromaterapia zwykle rozpatrywane są razem, jako, że olejki eteryczne są stałym elementem zabiegów relaksacyjnych. Wg opracowania Perry & Perry z 2006 roku efekt przeciwdepresyjny wywołują olejki zapachowe uzyskane z bergamotki i geranium.

Masaż obok działania relaksującego poprzez rozluźnienie napiętych mięśni, daje – o ile pacjent czuje się nieskrępowanie i komfortowo - poczucie bliskości i przyjaznego dotyku drugiego człowieka, co jest tak ważne dla osób z depresją.

Istnieją doniesienia o wydzielaniu endorfin i serotoniny w efekcie masażu terapeutycznego.

Brak jednak wiarygodnych opracowań naukowych co do wpływu masażu relaksacyjnego jako terapii wspomagającej leczenie depresji.

Zioła

                                         

Najbardziej znaną rośliną o działaniu poprawiającym nastrój jest pieprz metystynowy (Piper methysticum) znany też jako Kava kava. Jest to roślina o długiej tradycji uprawy na wyspach zachodniego Pacyfiku Za wikipedią: „Choć kava ma lekkie działanie psychoaktywne, nie stwierdzono, by można się od niej uzależnić. Spożywana jest na ogół jako herbata ziołowa z suszu. W odróżnieniu od alkoholu kava kava wyzwala stan beztroski i szczęścia, poskramiając równocześnie skłonność do agresji, gniewu i hałasowania; niektórzy doświadczają po jej wypiciu rozkosznego mrowienia w okolicach genitaliów, które zwiększa przyjemność seksu. W mniejszych ilościach kava kava działa jak euforiant, pobudzając elokwencję i podnosząc wrażliwość na delikatne dźwięki. W większych ilościach kava kava powoduje stan bliski zamroczeniu alkoholowemu, który idzie przede wszystkim "w nogi" i sprawia, że chód odurzonego staje się ciężki i nierówny. W jeszcze większych ilościach pojawiają się poważne problemy z utrzymaniem się na nogach, źrenice ulegają rozszerzeniu, a towarzyszą temu zaburzenia wzroku i słuchu

 

Niestety poważną wadą tej rośliny jest jej uszkadzające wątrobę działanie, które uniemożliwia częste jej stosowanie.

 

Dziurawiec jest jedyną rośliną o działaniu przeciwdepresyjnym potwierdzonym badaniami klinicznymi (w 5 badaniach  potwierdzono poprawę nastroju w sumie u 2231 pacjentów stosujących preparaty dziurawca).  W 25 badaniach ( 2129 przebadanych w sumie osób) stwierdzono efekt terapeutyczny dziurawca w porównaniu z grupą kontrolną , która go nie stosowała.

Dziurawiec stał się podstawowym składnikiem wielu przeciwdepresyjnych „leków bez recepty”. Nie wolno stosować go razem z lekami antydepresyjnymi - poprzez wpływ na wątrobę może powodować podwyższenie poziomu innych leków. Do wad należy zaliczyć ryzyko powstawania  przebarwień na skórze , zwłaszcza w okresach o dużym nasłonecznieniu.

 

Z działania uspokajającego i przeciwlękowego znane są waleriana i passiflora.

 

Suplementy Diety

Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT)  są to kwasy tłuszczowe- jak sama nazwa wskazuje: niezbędne dla ludzkiego organizmu, których jednka on sam nie potrafi wytworzyć i musi mieć je dostarczone w pożywieniu z zewnatrz. Dwie rodziny tych kwasów  (omega-3 i omega-6) mają zupełnie różny wpływ na procesy zachodzące w naszym organizmie.  

Do rodziny „dobrych” kwasów tłuszczowych omega-3 należą:

  • ALA czyli kwas alfa-linolenowy -"protoplasta" rodziny - zawarty w siemieniu lnianym, oleju lnianym, orzechach włoskich i brazylijskich, oleju rzepakowym, sojowym i zielonych warzywach liściastych.
  • EPA czyli kwas eikozapentaenowy,
  • DHA czyli kwas dekozaheksaenowy.

Dwa ostatnie powszechnie występują w tłustych rybach oceanicznych („Ryba pomaga na wszystko”), glonach i wodorostach.

Do rodziny omega-6 należą:

§         LA - kwas linolowy

§         AA - kwas arachidonowy

Kwasy omega-6 są najczęściej występującymi tłuszczami w naszej współczesnej zachodniej diecie, obfitej w oleje roślinne, margaryny, fast-foody smażone w głębokim tłuszczu itd. Ich powszechny nadmiar w naszej diecie powoduje zachwianie równowagi immunologicznej i przyczynia się do wzrostu stanów zapalnych w organizmie. W rozlicznych opracowaniach  wskazuje się na pro-nowotworowe działanie kwasów omega-6 podczas, gdy omega-3 podobno skutecznie spowalniają rozwój nowotworów.
Jeśli chodzi o zdrowie psychiczne, NNKT prawdopodobnie wspomagają wzrost i regenerację neuronów. W swoim opracowaniu z 2007 roku Mischoulon zwracał uwagę na przeciwdepresyjne działanie diety zwierającej EPA i DHA   w dawkach pięciokrotnie wyższych niż dawki zalecane w normalnej diecie. Podkreślił także, że taka terapia depresji jednobiegunowej może być wskazana u ciężarnych kobiet, dzieci lub osób starszych, jako umożliwiająca zmniejszenie dawki stosowanych leków przeciwdepresyjnych.

Skuteczność wszystkich powyższych metod jako metod wspomagających leczenie depresji wymaga jeszcze potwierdzenia. Wiele danych wskazuje na to, że część z nich może znacznie wspomóc terapię lekami przeciwdepresyjnymi, które jednak  pozostaną zapewne podstawową metodą w walce z tą powszechną chorobą.