Choroby

Artykuły

Liczy się czas ! - leczenie immunomodulujące stwardnienia rozsianego


Liczy się czas ! - leczenie immunomodulujące stwardnienia rozsianego

Według obecnych międzynarodowych standardów leczenia SM lekami immunomodulującymi, terapia ta powinna być stosowana jako leczenie pierwszego wyboru, zaraz po postawieniu rozpoznania SM (z reguły po wystapieniu drugiego rzutu choroby, lub potwierdzeniu obecności nowych zmian zapalnych np. w badaniu rezonansem magnetycznym, nawet bez objawów klinicznych rzutu).

Stwardnienie rozsiane w zdecydowane większości przypadków (80%) rozpoczyna się od postaci rzutowo-remisyjnej.. Oznacza to, że co pewien czas występują rzuty choroby trwające dni lub tygodnie, a potem dochodzi do częściowego lub całkowitego wycofania objawów, na okres tygodni, miesięcy, a czasami nawet kilku, kilkunastu lat.
Rzuty choroby związane są z nasileniem procesu zapalnego, gdzie własny układ odpornościowy niszczy osłonki mielinowe ochraniające nerwy i doprowadza do ich nieprawidłowego działania. Z tego powodu w okresie rzutu występują u chorego objawy neurologiczne – np. zaburzenia widzenia, zaburzenia siły mięśni (zwłaszcza nóg), męczliwość i in. Po okresie rzutu występuje częściowa, a czasem całkowita remisja (ustąpienie) procesu zapalnego i objawów.

W przypadku, kiedy proces zapalny ustępuje miejsca neurodegeneracyjnemu ( tzn. takiemu, który trwale uszkadza nerw), rzuty choroby stają się coraz rzadsze, a objawy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego powoli narastają ( jest to tzw. typ wtórnie postępujący choroby).
Uważa się , że procesy zapalne i neurodegeneracyjne przebiegają w trakcie choroby równolegle, natomiast nie ma zgody co do tego, czy neurodegeneracja jest pochodną procesów zapalnych czy też proces degeneracyjny toczy się zupełnie niezależnie od zapalenia. Wiadomo też, że w postaciach choroby przebiegających z rzutami główną rolę odgrywa zapalenie (którego klinicznym objawem są nagłe i przemijające częściowo objawy neurologiczne ), natomiast w postaciach postępujących – neurodegeneracja (której objawem jest powolny postęp niesprawności).

To, który z procesów uszkadzających nerwy – zapalny czy trwale uszkadzający- przeważa, ma znaczenie zarówno przy rokowaniu co do sprawności pacjenta, jak i przewidywaniu skuteczności leczenia. W okresie rzutu choroby wysoką skuteczność wykazują sterydy, których działanie łagodzi i przyspiesza ustępowanie objawów rzutu poprzez szybkie i nieswoiste hamowanie rozwoju odczynu zapalnego.
Leki immunomodulujące natomiast działają niezależnie od rzutów, a czas od rozpoczęcia terapii tymi lekami do pojawienia się widocznego klinicznie efektu mierzy się w miesiącach. Leki immunomodulujące działają głównie na procesy zapalne, zmieniając w różny sposób odczynowość immunologiczną organizmu. Wiadomo obecnie, że leki immunomodulujące w SM działają tym lepiej, im szybciej – najlepiej zaraz po postawieniu rozpoznania SM - rozpocznie się terapię.

Niestety w Polsce leki immunomodulujące przyznawane są tylko około 10% chorych, u których leczenie to miałoby uzasadnienie ( przyp. red).

Na podst. „Predicting a window of therapeutic opportunity in Multiple Scelrosis” O.Andersen. Brain.2010;133(7):1863-1865