Choroby

Artykuły

Ugasić stan zapalny czyli statyny i astma


Ugasić stan zapalny czyli statyny i astma

Pomysł, ze statyny (leki obniżające poziom cholesterolu) mogą być pomocne w leczeniu astmy, wziął swój początek od problemu terapeutycznego, jakim są dorośli pacjenci z astmą oraz współistniejącą chorobą wieńcową. Stanowią oni aż 30% dorosłych chorych na astmę.

Jednymi z podstawowych leków w obu chorobach, są leki działające na receptory ß, które znajdują się całym organizmie (w tym w dużej ilości w sercu, naczyniach i oskrzelach). Niestety jest to działanie wzajemnie wykluczające się w obu chorobach.

Pobudzenie receptorów ß wykorzystywane w leczeniu astmy (leki LABA-długo rozszerzające oskrzela i SABA – szybko rozszerzające oskrzela) powoduje rozszerzenie oskrzeli i zmniejszenie wydzielania gęstego śluzu w drzewie oskrzelowym. Dla chorego serca pobudzenie receptorów ß jest jednak niekorzystne, ponieważ przyspiesza pracę serca, zwiększając zużycie tlenu przez mięsień sercowy, zmniejsza czas na wypełnienie naczyń wieńcowych odżywiających serce. U chorych na astmę ze współistniejącą chorobą wieńcową, stosowanie leków pobudzających receptor ß wiąże się zatem ze wzro¬stem ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak ostry zespół wieńcowy, zaostrzenie niewydol¬ności serca, zatrzymanie czynności serca czy nagła śmierć sercowa.

Z kolei mając na uwadze chorobę wieńcową czy nadciśnienie, jednym podstawowych leków są leki blokujące receptor ß. Ich stosowanie u pacjentów z astmą jest jednak wysoce kontrowersyjne (powodują skurcz oskrzeli i zwiększenie wydzielania gęstego śluzu ). W tej sytuacji leczenie choroby wieńcowej u chorych na astmę z pomocą statyn nabiera szczególnego znaczenia. Statyny, które odkryto ponad 30 lat temu, obniżają poziom cholesterolu i innych lipidów we krwi i do tej pory ich głównym wskazaniem jest to właśnie dobroczynne działanie. Jak się niedawno okazało, statyny wykazują również dodatkowe dzia¬łania określane jako plejotropowe (pozalipidowe), objawiające się m.in. wpływem przeciwzapalnym, przeciwutleniającym oraz im¬munomodulującym (zmieniającym reakcje immunologiczne).

W powyższym kontekście zainteresowano się możliwo¬ścią zastosowania statyn jako leków w terapii astmy, której podłożem jest przecież proces zapalny. Badania przeprowadzono zarówno w warunkach doświadczalnych jak i klinicznych.

Na podstawie badań na myszach wykazano, że statyny w większych dawkach (niż stosowane w celach obniżenia poziomu cholesterolu) posiadają silne działanie przeciwzapalne - obniżają poziom przeciwciał IgE i eozynofili, a niektóre ze statyn także hamują komórki mastocytarne, biorące udział w procesie zapalnym. Statyny zmniejszają także nadreaktywność oskrzeli i wydaje się, ze mogą również hamować proliferację mięśni gładkich w oskrzelach ( a zatem niekorzystną przebudowę drzewa oskrzelowego).

Podczas dorocznego zjazdu Amerykańskiej Akademii Astmy, Alergii i Immunologii w 2009 roku, przedstawiono wyniki obserwacji pacjentów chorych na ast¬mę, gdzie grupa kontrolna pozostawała na standardowej terapii z użyciem m.in. wziewnych sterydów, a druga grupa stosowała dodatkowo statyny. Pacjenci ci nie mieli kardiologicznych wskazań do leczenia statynami. Po roku obserwacji okazało się, że stosowanie statyn było związane z 30% zmniejszeniem ilości hospitalizacji w stosunku do grupy kontrolnej nie stosującej tego leczenia !

Te pierwsze doniesienia wymagają jeszcze wielu dalszych badań. Może jednak okazać się, że statyny są wskazane nie tylko u chorych na astmę ze współistniejącą choroba wieńcową, ale być może w przyszłości zostaną uznane za jeden z elementów leczenia samej astmy.

Na podst. Statin Use Significntly Lowers Risk for Hospitalization for Asthma – 2009 American Academy of Asthma, Allergy and Immunology (AAAAI) Annual Meeting: Abstract 238. Presented March 14, 2009 by Dr.Stanek

Beta-blokery i statyny w astmie- Joanna Pawlak, Ziemowit Ziętkowski, Anna Bodzenta-Łukaszyk. Postepy Hig Med Dośw. ,2009; 63: 634-642