Choroby

Artykuły

Infekcje dróg oddechowych a astma


Infekcje dróg oddechowych a astma

Od dawna wiadomo, że infekcje dróg oddechowych są najczęstszą przyczyną zaostrzeń astmy. Zaostrzenie astmy oznacza nagłe trudności w oddychaniu (świsty, kaszel, wydzielina) i nasilenie duszności.

Infekcje dróg oddechowych spowodowane wirusami lub bakteriami z grupy Chlamydophila lub Mycoplasma są szczególnie niekorzystne w przebiegu astmy. Ostatnio istnieje coraz więcej dowodów na to, że zakażenia nimi we wczesnym dzieciństwie mogą predysponować do rozwoju astmy w wieku starszym.

Wirusy, chlamydie i mikoplazmy mogą bowiem zmieniać odpowiedź obronną organizmu oraz „uczulać” układ odpornościowy na alergeny (przestrojenie alergiczne organizmu). Prawdopodobnie powodują one także uszkodzenie nabłonka rzęskowego w oskrzelach i tym samym sprzyjają nawracającym zapaleniom gardła, katarom i przewlekłemu zapaleniu zatok.

Postęp w badaniu zależności między astmą a infekcjami dróg oddechowych umożliwiły nowe metody diagnostyczne np. PCR ( uzyskanie z próbki plwociny lub materiału pobranego bronchoskopem małej ilości DNA patogenu, wyhodowanie większej ilości DNA i oznaczenie organizmu) czy microarray (badanie ekspresji genów).

Badania wykazały, że 85–95% zaostrzeń astmy u dzieci i 60% u dorosłych spowodowane jest infekcjami wirusowymi, najczęściej rinowirusami i wirusami RSV. Niektóre wirusy, mykolazmy i chlamydie potrafią przetrwać w drzewie oddechowym lub zatokach w formie uśpionej nawet kilka lat, nie wywołując ostrych objawów, lecz utrzymując przewlekły stan zapalny drzewa oskrzelowego. Zainfekowany organizm w odpowiedzi uruchamia odpowiedź immunologiczną (specyficzne przeciwciała IgE, cytokiny, chemokiny i inne substancje), które w sposób stały utrzymują nadwrażliwość mięśniówki oskrzeli na skurcz i nasilają wydzielanie śluzu. W ostrej infekcji są to korzystne mechanizmy obronne, które blokują rozprzestrzenianie się zakażenia w głąb drzewa oskrzelowego. W sytuacji przewlekłego pobudzenia, mechanizmy te działają niekorzystnie, prowadząc do trwałego przebudowania układu oddechowego. Wówczas leczenie sterydami i lekami rozszerzającymi oskrzela jest niezwykle trudne.

Lepsze poznanie związku miedzy przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych a rozwojem astmy pozwoliłoby zidentyfikować osoby, zwłaszcza dzieci, z przetrwałymi infekcjami wirusowymi, chlamydiowymi lub mykoplazmatycznymi i opracować odpowiednie standardy leczenia profilaktycznego antybiotykami.

Natomiast już teraz wiadomo, że osoby chore na astmę z nawracającymi często infekcjami dróg oddechowych powinny wykonać badania (krwi, plwociny, wymazu z zatok) na obecność wirusów, chlamydii i mykoplazm i w razie potrzeby wdrożyć agresywne leczenie odpowiednimi antybiotykami.

Na podst. Role of Infection in the Development and Exacerbation of Asthma Theresa W Guilbert; Loren C Denlinger, Expert Rev Resp Med. 2010;4(1):71-83.