Choroby

Artykuły

Badanie OB –ligatoryjne


Badanie OB –ligatoryjne
  • Badanie OB (odczynu opadania krwinek czerwonych) jest klasycznym i nadal wartościowym badaniem wskazującym na toczący się proces zapalny w organizmie

Badanie OB  (odczyn Biernackiego) jest badaniem często wykonywanym u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)  zarówno w celu oceny aktywności choroby (jest elementem niezbędnym we wzorze do obliczenia współczynnika DAS-28), jak i ogólnego stanu zdrowia chorego. Podobnie u dzieci chorujących na Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów(MIZS) jest badaniem obowiązkowym.  Badanie OB  często zastępowane jest oznaczaniem poziomu CRP (białka ostrej fazy), a przecież nie są to badania równoznaczne.
CRP oznacza poziom białka C-reaktywnego, produkowanego przez wątrobę w stanach zapalnych, najczęściej związanych z zakażeniem (bakteryjnym, wirusowym, pasożytniczym, grzybiczym). Tymczasem podwyższone OB  związane jest ze stanem zapalnym wszelkiego – nie tylko infekcyjnego - pochodzenia – także w wyniku chorób autoimmunologicznych (jak RZS, choroba Hashimoto), nowotworowych  czy układowych (kolagenozy).
Opadanie krwinek czerwonych, którego tempo mierzy test OB  jest zjawiskiem fizycznym, zachodzącym tylko poza organizmem człowieka (we krwi krążącej w organizmie żywego człowieka oczywiście nie dochodzi do opadania krwinek).  Za tempo opadania krwinek czerwonych w probówce (w temp. 18-25C ) odpowiada produkcja białek związanych ze stanem zapalnym. Dlatego też test OB powinien być wykonywany  zawsze przy okresowych badaniach krwi, a jego poziom  wyższy niż norma dla płci i wieku (poza stanami ciąży i połogu, czy okresem pooperacyjnym) wskazuje zawsze na toczący się gdzieś proces chorobowy. 

Związek między szybkością opadania krwinek a toczącym się procesem zapalnym zauważył w 1897 roku polski badacz Edmund Biernacki ,  nie wiedząc nic jeszcze o istnieniu takich białek stanu zapalnego jak: fibrynogen, globuliny, ceruloplazmina czy haptoglobina.   Wspólnie ze Szwedem Alfem Westergenem opublikowali w 1921 roku metodę oznaczania szybkości opadania krwinek, która z niewielkimi zmianami służy nam do dziś.

Oprac. H.Ł.