Choroby

Artykuły

Bóle kręgosłupa u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów


Bóle kręgosłupa u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów

Bóle kręgosłupa są jedną z najpowszechniejszych dolegliwości związanych z narządem ruchu. Problem ten dotyka również pacjentów chorych na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Pomimo tego, że typowe dla RZS zmiany stawowe mogą rozwinąć się jedynie w górnym odcinku szyjnym, pozostałe części kręgosłupa są narażone pośrednio na przeciążenia wynikające z deformacji stawowych, szczególnie tych w kończynach dolnych. Np. płaskie ustawienie stopy i koślawość stawów kolanowych może wpływać pośrednio na przyspieszeni zmian zwyrodnieniowych w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Kolejną przyczyną może być osteoporoza uogólniona lub okołostawowa, która jest jednym z istotnych powikłań układowych RZS wpływającym dodatkowo niekorzystnie na sprawność chorych.

Powszechnie wiadomo, że zapobieganie jest najbardziej prawidłową formą „leczenia”. Rozwijanie świadomości pacjentów, nie tylko na temat możliwego przebiegu choroby czy leczenia RZS, ale także edukacja w zakresie możliwych powikłań (np. tych prowadzących do bólu kręgosłupa) powinny być standardem postępowania.

Ponad trzy czwarte chorych na RZS to kobiety, które bardzo często wykonują pracę biurową. Chore z agresywnym przebiegiem RZS, dość szybko tracą tzw. zdolność zawodową, ze względu na fakt rozwijania się pierwszych zmian stawowych w obrębie dłoni i nadgarstków (około 80 %przypadków), co znacząco utrudnia prace biurowe. Rokowania zawodowe są bardziej optymistyczne dla chorych we wczesnej fazie choroby lub z łagodniejszym przebiegiem RZS , stąd oprócz wprowadzenia zasad ochrony stawów dłoni np. za pomocą odpowiednich ortez czy sprzętów dostosowanych do dłoni reumatoidalnej (np. specjalnie wyprofilowane długopisy) należy zapoznać pacjentów z zasadami ergonomii i profilaktyki przeciążeń narządu ruchu.  Pracodawcy powinni zadbać o szeroko rozumianą edukację, w szczególności tych pracowników, którzy są w grupie zwiększonego ryzyka np. chorych z RZS. Dobrym początkiem mogą być materiały mulitmedialne np. http://www.tydziendlakregoslupa.pl. Należy jednak pamiętać, ze chorzy z RZS przed wprowadzaniem jakikolwiek ćwiczeń powinni skonsultować się z fizjoterapeutą. W zależności od stopnia zaawansowania i lokalizacji zmian stawowych pewne ćwiczenia mogą być zalecane, a dla innych mogą stanowić już czynnik przeciążający. Dlatego nie zaleca się korzystania z ulotek pokrótce informujących jak należy wykonać ćwiczenie. Problemem jest nie tylko dobór właściwych ćwiczeń, czy zasad ergonomii ze względu na współistniejący RZS, ale także istotny jest sam sposób wykonania ćwiczenia, który musi zostać wytłumaczony przez fachowca. Nawet proste z pozoru ćwiczenia np. skłon głowy w bok i pogłębianie zakresu ruchu za pomocą ręki, może być powodem bólu w odcinku szyjnym np. poprzez dodatkowe lekkie wysunięcie głowy w przód podczas wykonywania ćwiczenia, co jest często obserwowane u chorych z ograniczeniem zakresu ruchu. Idealnym rozwiązaniem tej sytuacji są indywidualne szkolenia prowadzone w miejscach pracy, najpierw online a później krótkie, praktyczne warsztaty z fachowcem.

Opracowała dr Elżbieta Skorupska, fizjoterapeuta

Zdjęcie ze szkolenia www.tydziendlakregoslupa.pl