Choroby

Artykuły

Jak wcześnie rozpoznać chorobę dwubiegunową?


Jak wcześnie rozpoznać chorobę dwubiegunową?

TacyJakJa.pl (TJJ): Panie Profesorze, na naszym forum można znaleźć wiele historii opisujących późne rozpoznanie choroby dwubiegunowej. Większość pacjentów zgłasza się do psychiatry w związku z objawami depresyjnymi i przez lata leczonych jest na depresję. Niewielu  lekarzy psychiatrów pogłębia wywiad z chorym lub rodziną w kierunku występowania objawów hipomanii lub manii.


Prof. Łukasz Święcicki, ordynator Oddziału Chorób Afektywnych w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (Ł.Ś.):  To prawda -  fazy hipomaniakalne często przez wiele lat pozostają niezauważone zarówno przez pacjentów, jak i przez lekarzy co sprawia, że tak jedni jak i drudzy postrzegają depresję jako jedyny istniejący problem kliniczny. Rzadko pierwszy kontakt chorego z psychiatrą następuje w okresie manii – wówczas rozpoznanie jest o wiele łatwiejsze.  ChAD można rozpoznać jedynie w przypadku stwierdzenia  przynajmniej jednej fazy hipomanii/ manii, która powinna trwać przynajmniej 4 dni.  Zgadzam się, że my - psychiatrzy powinniśmy bardziej szczegółowo wypytywać chorego zgłaszającego się z depresją o wahania nastroju i okresy „normalnej” aktywności. Także sama depresja w przebiegu ChAD może różnić się od depresji w przebiegu choroby afektywnej jednobiegunowej: w ChAD zazwyczaj ma gwałtowny początek, duże nasilenie i dość gwałtowny koniec, związany z szybką zmianą nastroju, także znacznie częściej obserwuje się zwiększoną senność i zwiększony apetyt, często połączony ze znacznym tyciem.


TJJ:  Czy  jest jakiś zespół cech, który wyróżniałby osoby dwubiegunowe?


Ł.Ś.: W Journal of Affective Disorders opublikowano niedawno wyniki badania, którego celem było ułatwienia rozpoznawania ChAD  od nawracającej depresji na podstawie pewnych cech behawioralnych. Punktem wyjścia była zaproponowana przez Hagopa Akiskala „reguła trzech”, która mówi, że osoby, które co najmniej trzy razy wstępowały w związek małżeński, znają co najmniej trzy języki obce,  czy też były wyznawcami przynajmniej trzech religii, należą do grupy o wyraźnie zwiększonym ryzyku wystąpienia ChAD.
Przeanalizowano dane od ponad 34 505 osób (22% z zaburzeniami afektywnymi) i nie tylko potwierdzono słuszność reguły trzech zaproponowanej przez Akiskala, ale także odkryto kilka innych cech, których występowanie co najmniej czterokrotnie (!) zwiększa prawdopodobieństwo rozpoznania ChAD w przyszłości. Były to : regularne oszukiwanie partnera,  posiadanie co najmniej 60 partnerów seksualnych w dotychczasowym życiu, patologiczne zakochiwanie się, przesadne przeklinanie, posiadanie przynajmniej dwóch tatuaży w widocznych miejscach. U mężczyzn dochodzą do tego przynajmniej trzy spowodowane  wypadki samochodowe i …  talent do poezji.
TJJ: To ciekawe. Czy ma Pan inne własne spostrzeżenia w tym temacie ?


Ł.Ś.: Obserwacje autorów w znacznym stopniu pokrywają się z moimi. Myślę, że do wymienionych cech i przejawów mógłbym jeszcze dołączyć „łóżko maniakalne” – zauważyłem, że osoby ze skłonnością do manii lub hipomanii mają specyficzny sposób słania łóżek w szpitalu i w określony sposób aranżują przestrzeń wokół łóżka. Trudno mi powiedzieć na czym to dokładnie polega – jest to rodzaj dziwnie uporządkowanego bałaganu, dużo drobnych przedmiotów porozkładanych zwykle w podobny sposób – jak na martwych naturach holenderskich mistrzów. Mam mały zbiór zdjęć takich łóżek. Napisałbym pewnie coś na ten temat, ale nie wiem czy ktoś chciałby opublikować. W czasach badań genetycznych i biochemicznych obserwacje kliniczne nie są niestety w cenie.


TJJ: Dziękujemy za rozmowę.

Przeczytaj także: Dlaczego tak trudno rozpoznać chorobę dwubiegunową?