Choroby

Artykuły

Depresja depresji nie równa


Depresja depresji nie równa

Lekarz, do którego zgłasza się na pierwszą wizytę pacjent z objawami ciężkiej depresji, ma przed sobą niełatwe zadanie. Odróżnienie depresji w przebiegu choroby jednobiegunowej (tzw. dużej depresji) od depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej nie jest łatwe. A jest to ważne rozróżnienie, ponieważ leczenie w obu przypadkach jest inne: zastosowanie samych leków przeciwdepresyjnych (co jest leczeniem depresji jednobiegunowej) u pacjenta dwubiegunowego, może skutkować szybką zmianą fazy choroby na fazę manii. Depresja dwubiegunowa wymaga bowiem przede wszystkim zastosowania leków stabilizujących nastrój, a późniejsze ich zastosowanie podnosi ryzyko wystąpienia manii i pogarsza rokowanie. Z kolei niepotrzebne zastosowanie stabilizatorów nastroju u pacjenta z dużą depresją naraża go na wystąpienie objawów niepożądanych tych leków oraz opóźnienie poprawy nastroju.

Tylko 1 na 5 rozpoznań depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej stawiane jest na pierwszej wizycie u psychiatry. Wynika to między innymi z faktu, że pacjent w stanie depresji opowiada przede wszystkim o swoim obecnym fatalnym stanie i trudno jest zebrać od niego obiektywny wywiad na temat innych okresów życia, w poszukiwaniu ewentualnych danych na temat występowania zachowań hipomaniakalnych lub maniakalnych (które chory uważa często za okresy zdrowia i „nadrabiania” czasu depresji). Dodatkowo w wielu przypadkach epizod manii po prostu jeszcze nie miał miejsca, a choroba dwubiegunowa zaczęła się od fazy depresji.

Istnieją pewne subtelne różnice w przebiegu dużej depresji i depresji w chorobie bipolarnej. W depresji związanej z chorobą dwubiegunową częściej stwierdza się wzrost napięcia, drażliwość, złość i nadaktywność chorego. Z kolei w dużej depresji częściej występuje bezsenność, lęk, zaburzenia funkcji poznawczych (osłabiona pamięć i koncentracja) oraz objawy somatyczne (trudności z oddychaniem, kłopoty gastrologiczne, czy z układu moczowo-płciowego). Występują także różnice w wieku, w którym ujawnił się pierwszy epizod choroby (w dwubiegunowej chorobie o kilka lat wcześniej niż w depresji dużej) oraz częstości epizodów (częstsze w chorobie dwubiegunowej).

Wszystkie te różnice są wyraźniejsze chorobie dwubiegunowej typu I ( z manią), niż w przebiegu choroby dwubiegunowej typu II (z hipomanią).

Od kilku lat trwają poszukiwania testów lub badań, które umożliwiłyby wczesne rozróżnienie obu typów depresji. Odkąd pojawiły się takie techniki obrazowe jak się funkcjonalny rezonans (fMRI) czy magnetoencefalografii, podejmowane są próby odkrycia różnic w przepływie krwi lub metaboliźmie pewnych obszarów mózgu w obu rodzajach depresji. Pierwsze doniesienia publikowane na ten temat, wymagają jednak dalszych badań z zaangażowaniem większej grupy pacjentów.

Na podst.
Pattern recognition analysis of anterior cingulate cortex blood flow to classify depression polarity, Br J Psychiatry. Published online August 22, 2013
R. H. Perlis, E. Brown, R. W. Baker i in. Clinical Features of Bipolar Depression versus major depressive disorder in large multicenter Trials. American Journal of Psychiatry 2006; 163: 225-231.