Choroby

Artykuły

Od czego zależy przebieg schizofrenii?


Od czego zależy przebieg schizofrenii?

Ponad połowa chorych na schizofrenię unika obecnie niekorzystnego przewlekłego przebiegu psychozy. Jeśli pierwszy ostry epizod psychotyczny jest szybko i intensywnie leczony, przebieg choroby jest zwykle prostszy i chory szybko wchodzi w fazę zdrowienia oraz terapii środowiskowej. Badacze od dawna poszukują czynników, które determinują i przepowiadają bardziej lub mniej pomyślny przebieg leczenia.

Na podstawie praktyki klinicznej i licznych opracowań statystycznych wiadomo na przykład, że im krótszy czas od wystąpienia pierwszych objawów psychozy do rozpoczęcia leczenia – tym lepiej dla chorego. I odwrotnie: im dłuższy czas nieleczonej psychozy – tym bardziej powikłany przebieg choroby – czyli tym większa liczba nawrotów.

To zwykle bliscy jako pierwsi zauważają pierwsze objawy psychozy. Od tego jak zareagują na niecodzienne zachowanie chorego i jak szybko zaczną poszukiwać pomocy u lekarza zależy czas rozpoczęcia leczenia. Skomplikowane relacje rodzinne, rodzina dysfunkcyjna, skryta, pełna wrogości i uwikłań emocjonalnych wyraźnie wiążą się z opóźnieniem terapii , a potem z większą liczbą nawrotów psychozy. Tzw. „wskaźnik ujawniania uczuć” w rodzinie koreluje wyraźnie z dużą liczbą nawrotów psychozy u chorującego i zależność ta pozostaje niezmienna, mimo różnic kulturowych i społecznych. Wskaźnik ten ocenia intensywność pięciu obszarów emocjonalnych w rodzinie:

  • Wrogości (obwinianie chorującego za zachorowanie, emocjonalne odrzucenie)
  • Krytyki (nie konstruktywne i poniżające uwagi krytyczne pod adresem pacjenta)
  • Emocjonalnego naduwikłania (nadmierna troskliwość, działania ochraniające, poświęcanie się i życie życiem chorego)
  • Ciepła (okazywanie choremu przywiązania, empatia)
  • Uwagi pozytywne (wzmacnianie pochwałą, akceptacją, wspieranie)

W badaniu zespołu psychiatrów pod kierownictwem dr Andrzeja Cechnickiego obserwowano przebieg choroby w okresie 12 lat w odniesieniu do tych dwu rokowniczych czynników. Wyniki sugerują, że krótki czas nieleczonej psychozy jest najsilniejszym czynnikiem ochronnym. Oznacza to, że lekarze starając się prowadzić terapię we współpracy z całą rodziną - powinni przede wszystkim dokładać starań, aby przyspieszyć czas rozpoczęcia leczenia chorego bez względu na jego relacje w domu.

Na podst.
Wpływ interakcji dwóch predyktorów na wczesne i odległe wyniki leczenia schizofrenii. A.Cechnicki i wsp. Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 775–786